Czarny bez – zdrowotne właściwości na wyciągnięcie ręki

Czarny bez doskonale sprawdza się w okresie wzmożonej zachorowalności dla wzmocnienia odporności organizmu. Posiada wiele dobroczynnych właściwości, a jest trochę zapomnianym owocem. Sięgamy po acerolę czy acai, a zapominamy o czarnym bzie, który ma potwierdzone naukowo działanie wspomagające w walce z grypą.

Nasze babcie i prababcie dobrze wiedziały o zdrowotnych korzyściach jakie posiada czarny bez i robiły z niego soki, nalewki, syropy i dżemy, które pomagały przy przeziębieniu.  Dawniej przypisywano tej roślinie magiczne właściwości, których opis znajdziemy w pradawnych księgach. Współcześnie ta roślina zatraciła swój mistyczny charakter i używana jest już “tylko” ze względu na zdrowotne korzyści.

Jak wygląda czarny bez i gdzie możemy go znaleźć?

 

Czarny bez jest krzewem dość pospolicie występującym w Polsce. Spacerując nawet po dużym mieście można dostrzec jego krzewy. Na terenach wiejskich jeśli nie rośnie w przydomowych ogródkach, to na pewno znajdziemy go na łąkach znajdujących się w sąsiedztwie lasu. .

Wiosną krzewy obficie kwitną na biało, a u schyłku lata w sierpniu lub wrześniu, obficie owocują. Owoce czarnego bzu mają postać małych czarnych kuleczek, które znajdują się na końcach okazałych baldachimów. Sok z bzu jest dość cierpki, ale nie tak bardzo jak np. sok z aronii.

W dawnych czasach bez, ze względu na swe lecznicze właściwości uważany był za roślinę ochronną, dlatego więc sadzono go w pobliżu domów i osad ludzkich dla ochrony przed złymi mocami.

W dzisiejszych czasach aspekt magiczny uległ zmianie na aspekt praktyczny – sadzimy bez w pobliżu domostw, ponieważ zawiera wiele zdrowotnych właściwości, które pomagają w walce z przeziębieniem i nie tylko.

Dziko rosnący czarny bez, także ten który możemy znaleźć w mieście, doskonale nadaje się na przetwory – oczywiście o ile nie rośnie w pobliżu ruchliwej drogi. Krzewu tego nie poddaje się opryskom, więc mamy pewność, że to co zerwiemy, jest wolne od szkodliwych substancji.

 

Na co pomaga czarny bez ?

 

Zdrowotne właściwości wykazują zarówno owoce jak i kwiaty czarnego bzu. Możemy je stosować przy różnych dolegliwościach. Pomimo, że jest to jedna roślina, to działanie kwiatów i owoców jest różne na nasz organizm.

Kwiaty czarnego bzu

Kwiaty posiadają duże ilości między innymi flawonoidów, kwasów organicznych, kwasu ferulowego,steroli, garbników, soli mineralnych takich jak: sód, wapń, potas, żelazo.

Kwiaty czarnego bzu pomagają zwalczać przeziębienie, ponieważ wspomagają walkę z gorączką i wykazują doskonałe działanie na drogi oddechowe. Napar z kwiatów pomaga pozbyć się uporczywego kaszlu i kataru, pomaga przy astmie i zapaleniu oskrzeli, jest dobry do stosowania do płukania w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła. Wykazują działanie moczopędne więc pomagają usuwać szkodliwe produkty przemiany materii, które także wspomagają oczyszczanie organizmu, a więc szybszy powrót do zdrowia.

Kwiaty czarnego bzu

  • działają moczopędnie
  • obniżają stężenie cholesterolu i lipidów we krwi (potwierdzone badaniami )
  • posiadają właściwości przeciwbakteryjne
  • działają napotnie
  • wykazują działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne

 

Owoce czarnego bzu

 

Owoce czarnego bzu to przede wszystkim skarbnica witaminy C oraz witamin z grupy B. Ponadto zawierają antocyjany, flawonoidy -między innymi rutynę, która posiada właściwości uszczelniające naczynia krwionośne, garbniki i cukry. Pomagają przy przeziębieniach,  ponieważ działają przeciwwirusowo, antybakteryjnie, oczyszczają organizm, działają przeciwbólowo i uspokajająco. Owoce czarnego bzu pomagają przy schorzeniach wątroby, układu trawiennego – wspomagają przy niestrawności, zaparciach, zgadze. Działanie uspokajające i wyciszające organizm wykorzystuje się przy schorzeniach takich jak nerwice czy nerwobóle.

Owoce czarnego bzu 

  • posiadają udowodnione naukowo działanie przeciwwirusowe
  • przeciwbakteryjne
  • przeciwbólowe
  • antyoksydacyjne
  • przeciwzapalne
  • oczyszczające organizm ze szkodliwych produktów przemiany materii
  • obniżają poziom cholesterolu
  • wykazują właściwości przeciwreumatyczne
  • wspomagają pracę nerek

 

Czarny bez – jak stosować?

W tym miejscu należy wspomnieć o ważnym aspekcie stosowania czarnego bzu w naszej kuchni. Właściwym sposobem spożywania zarówno owoców jak i kwiatów, jest forma po obróbce cieplnej. Gotowanie, suszenie czy smażenie będą właściwym sposobem przetwarzania, natomiast zupełnie nie poleca się spożywania surowych owoców i kwiatów czarnego bzu, ze względu na występowanie sambunigryny – toksyny, która po spożyciu rozkładana jest do toksycznego cyjanowodoru, który działa drażniąco na układ pokarmowy i daje objawy w postaci biegunki, mdłości, wymiotów. Nie ma się co martwić, ponieważ po obróbce termicznej toksyna ta ulega rozłożeniu i spożycie owoców i kwiatów jest całkowicie bezpieczne.

Ważne jest żeby do przetworzenia zbierać owoce dojrzałe,ciemnej intensywnej barwie, takie prawie czarne, a kwiaty w pełni rozkwitu.

 

Konfitura z owoców czarnego bzu

Składniki :

1 kg dojrzałych owoców
1,5 kg cukru
200 ml wody

Przygotowanie

Kiście bzu umyć, odsączyć, oberwać owoce ( najlepiej widelcem). Owoce zasypać kilogramem cukru i odstawić na 5 godzin. Pół kilograma cukru zagotować z niepełną szklanką wody, dodać owoce z cukrem i smażyć kilka minut, po czym odstawić z ognia do następnego dnia. Takie podsmażanie należy powtórzyć kilka razy. Aby konfitury się nie przypalały, należy je często mieszać. Gdy owoce staną się szkliste, konfitury przełożyć do gorących słoików i zaraz je zamknąć.

 

Przepis pochodzi z książki Joanny Tołłoczko “ Dom bez chemii. Sprzątam, robię zapasy, dbam o zdrowie i urodę”, wyd. REA-SJ, 2017.